Laaggeletterdheid treft niet alleen burgers met een migratieachtergrond

Columnist Özcan Akyol herkent in zijn column in het AD het probleem van laaggeletterdheid, maar pleit voor meer dan symptoom-bestrijding. Voorkomen is ook een realistische optie. Lees hieronder de column van Özcan Akyol.

Een aantal onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) deed onderzoek naar mensen met problematische schulden, en daar kwam uit dat de helft slecht kan lezen. Om die reden reageert men niet op ambtelijke brieven, die vaak wollig en abstract geschreven zijn, terwijl er vaak wel een schikking valt te treffen met schuldeisers.

Het probleem van laaggeletterdheid treft niet alleen burgers met een migratieachtergrond: in de sociale onderklasse van onze samenleving kampen meer mensen met dit tijdloze verschijnsel, dat men vaak door schaamte niet openlijk durft te bespreken.

In de buurt waar ik opgroeide, een arbeiderswijk in Deventer, hielpen de bewoners elkaar met brieven en documenten, waardoor er ook een vorm van onverschilligheid ontstond om alsnog, door middel van onderwijs en cursussen, de taal eigen te maken.

Maar in een maatschappij die almaar verder individualiseert, wordt het ook lastiger om stelselmatig steun bij anderen te zoeken. Dat verklaart misschien ook waarom zo veel burgers eindeloos in de schulden blijven hangen, terwijl er genoeg instanties zijn die willen helpen.

De RUG heeft, in samenwerking met een incassobureau, bedacht dat deurwaardersbrieven eenvoudiger opgesteld moeten worden, zodat de geadresseerden zich niet door ambtenaarsproza hoeven te worstelen. Er is geëxperimenteerd met deze aanpak en die leverde ‘30 procent minder beslagen op’. Kortom: een klein succesje.

Ik ben, ondanks de goede bedoelingen van de initiatiefnemers, niet direct heel enthousiast, omdat het uiteindelijk symptoombestrijding is. Ze signaleren een probleem, erkennen dat en gaan direct over tot tijdelijk genezen, terwijl voorkomen ook een realistische optie is.

Beschaafd land

Maar om dat laatste te doen, moet veel eerder de aandacht gevestigd worden op mensen uit risicogroepen, die niet direct toegang hebben tot het beste onderwijs en voor wie de ontlezing een groot probleem is. Kinderen van laaggeletterde ouders hebben bijvoorbeeld drie keer zo veel kans om ook laaggeletterd te worden Lees meer…