Waarom is de vereenvoudigde beslagvrije voet er nog niet?

Blog: Paul Otter

Op 7 maart 2017 werd de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (BVV) aangenomen door het demissionair kabinet. Dat onderstreepte het belang wel, dacht ik. De verwachting was dat deze regels begin 2019 zouden worden ingevoerd. Maar onlangs mochten we in een brief van Staatssecretaris Van Ark lezen dat invoering toch met enkele jaren is uitgesteld…

Sociale zekerheid

Als een gerechtsdeurwaarder beslag legt op periodieke betalingen (zoals inkomen en uitkering) dan valt niet alles daarvan onder het beslag. Het deel van de inkomsten dat de burger blijft ontvangen heet de beslagvrije voet. De beslagvrije voet is in feite een uitvloeisel van een grondrecht: sociale zekerheid. Het borgt een bedrag voor de noodzakelijke uitgaven en zorgt tegelijkertijd dat de schuld betaald wordt.

Bijstandsnorm

De hoogte van die beslagvrije voet is afhankelijk van de woonvorm, woonkosten, inkomsten en de zorgkosten. De hoofdregel voor de beslagvrije voet is dat een burger 90% van de toepasselijke bijstandsnorm mag blijven ontvangen. Op https://www.kbvg.nl/beslagvrijevoet kunt u voor uw eigen situatie de beslagvrije voet berekenen.

Tachtiger jaren

Gerechtsdeurwaarders maken dagelijks mee dat de huidige regelgeving niet voldoet. De huidige methodiek voor het berekenen van de beslagvrije voet werkt niet. De regelgeving voor de berekening van de beslagvrije voet stamt namelijk uit de tachtiger jaren van de vorige eeuw. Toen waren er geen zorg-, kind- of huurtoeslagen en hadden mensen één baan of uitkering. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) heeft daarom op 30 juni 2017 een preadvies, een voorstel tot wetswijziging, aan de toenmalige staatssecretaris Kleinsma aangeboden.

Verkeerde berekening

Voor de huidige regelgeving is het essentieel is dat de burger, bij wie beslag is gelegd, zelf gegevens aanlevert. En dat gebeurt te weinig. Schattingen zijn dat in 50 tot 70% van de gevallen, de beslagvrije voet verkeerd wordt berekend. Die schatting van foutief berekenende beslagvrije voet onderstreept het belang van de nieuwe wet.

Belang

Die schatting van 50 tot 70% foutief berekenende BVV onderstrepen het belang van de nieuwe wet. De BVV is in feite een uitvloeisel van een grondrecht: sociale zekerheid. De BVV borgt een bedrag voor de noodzakelijke uitgaven en tegelijkertijd dat de schuld betaald wordt. Gerechtsdeurwaarders maken dagelijks mee dat de huidige regelgeving niet voldoet en hebben daarom het initiatief tot deze wetgeving genomen.

Risico

Risico van een verkeerd berekende beslagvrije voet kan zijn dat er nieuwe schulden ontstaan. Dat is wrang want de beslagvrije voet is juist bedoeld om een minimum te garanderen waarmee de noodzakelijke kosten van het levensonderhoud kunnen worden betaald.

Nieuwe methodiek

In de nieuwe methodiek wordt de beslagvrije voet geautomatiseerd vastgesteld. Alle benodigde info wordt digitaal opgevraagd. De foutkans bij de berekening van de beslagvrije voet daalt daardoor aanzienlijk.

ICT-problemen

Sinds het aannemen van de wet zijn er twee jaar voorbijgegaan. In die twee jaren is het door ICT-problemen bij de Belastingdienst en het UWV niet gelukt om een nieuwe rekenmodule te bouwen. Dat is de Stichting Netwerk Gerechtsdeurwaarders (SNG), de ICT-dochter van de KBvG, wél gelukt. Tevens beschikt SNG al jaren over alle benodigde informatiestromen zoals de Basisregistratie personen en de UWV Polis die daarvoor nodig zijn. Kortom, de rekenmodule is voor 80% gereed!

Onnodig wachten

Het schrijnende is dat het dus wel mogelijk is om een juiste beslagvrije voet te berekenen, maar dat het tegelijkertijd nog steeds verkeerd berekend wordt. Gerechtsdeurwaarders zijn boos. Nog jaren wachten tot Belastingdienst en UWV hun zaakje op orde hebben is onnodig! De methodiek van de SNG kan worden overgenomen en, wat mij betreft, nog dit jaar worden ingevoerd.

Paul Otter is gerechtsdeurwaarder en bestuurslid van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG). De KBvG zorgt voor een goede beroepsuitoefening door de gerechtsdeurwaarders bij de uitvoering van hun taken, met oog voor beide partijen. Paul blogt regelmatig over actuele zaken.