Syncasso werkt samen met Geldfit, een organisatie die mensen met geldzorgen helpt de juiste weg te vinden. José Schuurkamp is accountmanager bij Geldfit en legt uit hoe dat werkt, wat ze zien bij mensen die bellen en waarom anonimiteit zo belangrijk is.

Voor wie is Geldfit?

“Geldfit is er voor iedereen die vragen heeft over geld. Dat hoeft niet direct een crisis te zijn, het kan ook gewoon zijn dat iemand een betalingsherinnering heeft ontvangen en niet weet wat hij daarmee moet. Of dat iemand het gevoel heeft dat het langzaam misgaat, maar nog niet weet waar hij terecht kan. We helpen particulieren, maar ook ondernemers.” Legt José uit.

Geldfit bracht de sociale kaart van Nederland in kaart, lokaal én landelijk. Wie contact opneemt met Geldfit, krijgt een luisterend oor. Medewerkers denken mee en brengen je, als het nodig is, in contact met die ondersteuning die het beste aansluit bij de situatie. Dat kan een schuldhulpverlener zijn, een gemeentelijke regeling, of iets heel anders zoals een buurtactiviteit voor mensen waarbij eenzaamheid een rol speelt in geldzorgen. In de eerste helft van 2026 bezochten meer dan een miljoen mensen de website. Bijna 30.000 mensen belden of stelden via whatsapp hun vragen of spraken hun zorgen uit over geld. Geldfit zoekt mensen ook actief op, bijvoorbeeld met een camper die door wijken rijdt waar mensen gratis en vrijblijvend kunnen ontdekken welke regelingen of toeslagen zij kunnen aanvragen.

Wat houdt mensen tegen om hulp te zoeken?

“Schaamte, bijna altijd. En de overtuiging dat het vanzelf wel goed komt. Mensen denken: volgende maand heb ik vakantiegeld, dan los ik het op. Dat denken ze soms jaren. Totdat de situatie zo vastgelopen is dat ze het niet meer alleen kunnen oplossen.” Geldfit werkt volledig anoniem. Wie belt, hoeft geen naam te geven. Ook het doorverbinden vanuit Syncasso werkt anoniem. Syncasso heeft een eigen rechtstreeks telefoonnummer bij Geldfit, waardoor medewerkers iemand direct en warm kunnen doorverbinden. Pas als iemand ergens naartoe wordt doorverwezen, vraagt Geldfit naar een postcode. Zo kan er lokaal worden gezocht naar passende hulp. “We merken dat mensen pas echt gaan praten als ze weten dat niemand ze veroordeelt. Dat ze hun verhaal kunnen doen zonder dat het gevolgen heeft. Die anonimiteit is geen bijzaak, het neemt een drempel weg en maakt het mogelijk om een stap te zetten richting hulp.”

Doorverwijzing vanuit Syncasso

“Medewerkers van Syncasso verbinden iemand direct met ons door. Wij weten via het telefoonnummer dat iemand via Syncasso bij ons terechtkomt, verder weten we niets. Geen naam, geen dossier, niets. Dan beginnen we gewoon een gesprek.” Het gesprek met Geldfit heeft geen tijdslimiet en volgt geen vast script. Geldfit-medewerkers luisteren eerst, brengen de situatie in kaart en kijken dan samen met iemand wat er nodig is. Als iemand dat op prijs stelt, neemt Geldfit later contact op om te vragen hoe het is gegaan.  Mensen waarderen dat de organisatie betrokken blijft en opnieuw meedenkt als blijkt dat meer hulp nodig is. Die nazorg kan soms wel een jaar aanhouden.

Het risico van geldzorgen

“Geldzorgen hebben een enorm effect op het dagelijks leven. Ik spreek veel met zorgverzekeraars en het raakt me elke keer weer: mensen die niet naar het ziekenhuis gaan omdat ze de reis er naartoe bijvoorbeeld niet kunnen betalen. Zelfs kinderen die niet kunnen worden gebracht. Dat is zorg die gewoon niet terechtkomt bij mensen die er wel recht op hebben. En dan is er de schaamte die mensen steeds verder isoleert. Ze nodigen vrienden niet meer uit, trekken zich terug, houden alles binnenskamers. Terwijl mensen in hun omgeving vaak gewoon zouden willen helpen als ze het wisten. Het is een neerwaartse spiraal die we met elkaar kunnen doorbreken en zelfs voorkomen door mensen tijdig in contact te brengen met de juiste hulp.”

Vanuit Syncasso

In samenwerking met Geldfit helpen wij debiteurklanten bij het voorkomen van verdere betalingsproblemen. Wanneer blijkt dat iemand moeite heeft met zijn of haar geldzaken of geldzorgen, verwijzen wij gericht door naar Geldfit voor onafhankelijk, gratis advies en praktische hulpmiddelen. Zo maken wij financiële ondersteuning toegankelijk op het moment dat dat het meeste effect heeft en dragen wij bij aan duurzame oplossingen.

Geldfit is bereikbaar via 0800-8115 (gratis, anoniem) en via WhatsApp, dagelijks van 9.00 tot 21.00 uur. Op geldfit.nl zijn ook handige tools beschikbaar, zoals de Potjescheck en de Geldfit-test.

Door Wikje Talsma, relatiemanager en gerechtsdeurwaarder bij Syncasso

Een langlopende betalingsregeling, vraagt om meer dan een eenvoudige rekensom. Als relatiemanager en gerechtsdeurwaarder bij Syncasso zie ik dagelijks dat langlopende regelingen alleen standhouden als iemand naast de betalingsregeling een normaal leven kan blijven leiden. Want wie jarenlang op het randje van het bestaansminimum moet leven, houdt dat simpelweg niet vol.

Daarom kijken we bij langer lopende betalingsregelingen verder dan het dan het bestaansminimum. We gebruiken daarvoor de Nibud-planner. Een tool die uitgaat van gemiddelde huishoudbudgetten: wat een gezin gemiddeld uitgeeft aan boodschappen, vrije tijd, een telefoonabonnement of verzekeringen, afgestemd op de gezinssamenstelling. Zo houden we bij een langdurige regeling bewust wat meer ruimte over voor de dingen die het leven leefbaar maken. We vinden het belangrijk dat mensen ook tijdens een betalingsregeling een normaal leven kunnen leiden. Zo voorkomen we ook dat iemand halverwege afhaakt en helemaal stopt met betalen, omdat het financieel gewoonweg niet meer te doen is.

Om die tool goed te kunnen gebruiken, is zicht nodig op iemands inkomsten en uitgaven. Daarom vragen we, bij een langer lopende regeling, om een inkomsten- en uitgavenformulier in te vullen. Zo krijgen we een compleet beeld van iemands financiële situatie: niet alleen het inkomen, maar ook de vaste lasten, aankomende verplichtingen en eerdere mee- en tegenvallers. Op basis daarvan berekenen we een betalingsregeling die past bij de werkelijke situatie.

Het invullen van zo’n formulier vraagt om vertrouwen. Daarom leggen we altijd goed uit waarom we deze informatie nodig hebben. Juist om de situatie voor de debiteurklant zo in te richten dat deze haalbaar is en blijft.

Het resultaat is dat we het gesprek met de debiteurklant op een heel ander niveau kunnen voeren. Omdat we vervolgens de individuele situatie goed kennen, kunnen we gericht advies geven, bijvoorbeeld als de uitgaven ergens duidelijk boven het gemiddelde uitkomen. Onze mensen zijn hierin getraind en gaan dat gesprek zonder oordeel aan, met oog voor de reden achter een uitgave. Zo ontstaat een regeling die niet alleen op papier klopt, maar ook in de praktijk vol te houden is. Daarbij kijken we graag verder dan de regeling zelf, door ook te bespreken wat iemand op langere termijn kan doen om de situatie te verbeteren. Zo bieden we mensen een toekomstperspectief.

Meer weten over hoe Syncasso maatwerk levert in langlopende betalingsregelingen? We denken graag mee. Neem contact met ons op via communicatie@syncasso.nl.

Hoe zorgen we voor een incasso- en schuldenstelsel dat recht doet aan zowel schuldeisers als mensen met schulden? En wat is ervoor nodig om problematische schulden eerder te voorkomen in plaats van achteraf op te lossen?

In deze aflevering gaat onze CEO Michaël Brouwer in gesprek met Don Ceder, Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie. Ze spreken over de hervorming van het incasso- en schuldenstelsel, de maatschappelijke rol van deurwaarders, collectieve afbetalingsregelingen en de vraag hoe het verdienmodel van gerechtsdeurwaarders kan worden aangepast zodat het beter aansluit bij hun maatschappelijke rol.

Een open gesprek over wetgeving, verantwoordelijkheid en de zoektocht naar een systeem dat niet alleen rechtvaardig is, maar ook werkt voor de mensen om wie het gaat.

Beluister nu:

• Spotify
• YouTube
• Website

2025 was een jaar van mooie resultaten, sterke samenwerkingen en belangrijke stappen vooruit.

We sloten het jaar af met een positief bedrijfsresultaat, behaalden onze doelstellingen, behandelden meer dossiers en realiseerden omzetgroei. Tegelijkertijd investeerden we in ons IT-landschap, AI en de ontwikkeling van ons team. Daarmee versterken we de kwaliteit, veiligheid en schaalbaarheid van onze dienstverlening.

Ook maatschappelijk zetten we stappen. We werkten aan duurzame oplossingen, financiële zelfredzaamheid en samenwerking binnen de schuldenketen. Met één duidelijk uitgangspunt: resultaat realiseren met oog voor de situatie van mensen.

Bekijk onze financiële resultaten in het Cash-verslag en onze sociale en maatschappelijke ontwikkelingen in het Care-verslag over 2025.

Op donderdag 18 juni kwamen ruim 135 professionals uit de brede schuldenketen samen in het Munthuys in Utrecht voor het Jaarcongres Schuldenketen 2026. Schuldhulpverleners, bewindvoerders, incassoprofessionals, beleidsmakers, onderzoekers en schuldeisers troffen elkaar voor een dag die volledig in het teken stond van de vraag: hoe maken we de stap van goede intenties naar concrete impact voor mensen met schulden?

Het Munthuys was het decor voor een dag waarin niet alleen kennis werd gedeeld, maar vooral het gesprek werd gevoerd. In de zaal kwamen verschillende werelden samen: beleid, uitvoering, onderzoek en praktijk. Deelnemers zochten elkaar op, deelden dilemma’s en gingen het gesprek aan over wat er nodig is om mensen met schulden beter te ondersteunen.

Nadja Jungmann: Gedragskenmerken als sleutel in het schuldendebat

De eerste keynote van de dag kwam van Nadja Jungmann, lector Schulden en Incasso aan de Hogeschool Utrecht en bijzonder hoogleraar Schuldenproblematiek aan de Universiteit van Amsterdam. Zij deelde inzichten uit haar recente oratie en legde de zaal de vraag voor: kijken we eigenlijk wel naar alle factoren die een rol spelen bij het ontstaan van schulden?

Volgens Jungmann is het beeld dat schulden iedereen kunnen overkomen niet onjuist, maar wel onvolledig. Uit onderzoek in verschillende Europese landen blijkt dat ook gedragskenmerken invloed hebben op de kans op betalingsproblemen. Zo hebben mensen met bepaalde persoonlijkheidskenmerken, zoals lagere consciëntieusheid en hogere emotionele instabiliteit, een grotere kans op het ontwikkelen van betalingsachterstanden. Deze kenmerken blijken schulden tot vijf jaar later te kunnen voorspellen, ook wanneer rekening wordt gehouden met factoren zoals inkomen en opleiding. Juist dit gegeven maakt de huidige aanpak volgens Jungmann onvolledig: wie vrijwillige coaching of begeleiding aanbiedt, bereikt vooral de mensen die al relatief vaardig zijn. De groep met de grootste kwetsbaarheid, mensen met een sterkere korte-termijnfocus of lage zelfcontrole, slaat dat aanbod vaker af, of haakt eerder af. Daarmee doen we precies de mensen tekort die de ondersteuning het hardst nodig hebben.

Daarbij stelde Jungmann direct een belangrijk punt vast: gedragskenmerken zeggen niets over iemands waarde of verantwoordelijkheid. Wel kunnen ze helpen om eerder te herkennen welke ondersteuning iemand nodig heeft. Haar model laat zien dat financiële druk, onverwachte gebeurtenissen en iemands financiële weerbaarheid samen bepalen of een situatie beheersbaar blijft of verder escaleert. Juist die weerbaarheid verdient volgens haar meer aandacht binnen de schuldenketen.

Daarnaast benoemde Jungmann dat meer hulpaanbod niet automatisch betekent dat meer mensen worden bereikt of geholpen. De cijfers die zij presenteerde laten zien dat het aantal problematische schulden stijgt, terwijl het aantal schuldhulpaanvragen en -regelingen al langere tijd relatief stabiel blijft. Ook bij coaching en begeleiding is volgens haar nog niet voldoende bewijs dat dit voor iedereen effectief is. De praktijk loopt op sommige punten vooruit op wat wetenschappelijk is aangetoond.

Haar boodschap aan de zaal was helder: een effectieve aanpak van schulden vraagt niet alleen om oplossingen binnen de keten, maar ook om beter inzicht in de omstandigheden en factoren die bepalen waarom financiële problemen ontstaan en blijven bestaan.

Erik Pool: Werken op de grens van loyaliteit en integriteit

Na Jungmann nam Erik Pool, schrijver, filosoof, podcastmaker en voormalig programmadirecteur Dialoog & Ethiek bij het ministerie van BZK het woord. Pool stelde het publiek een fundamentele vraag: wat doe je als de context waarin je werkt je professionele integriteit onder druk zet? Ambtenaren en breder: professionals in uitvoerende ketens, lopen dagelijks tegen grenzen aan. Niet alleen juridische of beleidsmatige grenzen, maar morele. Waar ligt de grens van loyaliteit? Wanneer is tegenspraak niet alleen toegestaan, maar geboden?

Zijn boodschap was tegelijk nuchter en urgent: goede bedoelingen zijn niet genoeg. Wat nodig is, zijn gestructureerde gesprekken over de dilemma’s die het werk met zich meebrengt: geen praatsessies, maar een lerende praktijk. Alleen zo kunnen organisaties en ketens moreel sterker worden. En dat is, zeker in een keten die dagelijks ingrijpt in het leven van mensen met schulden, geen luxe. Om dat gevoel te laten landen, zette Pool de zaal zelf aan het werk: met een korte oefening liet hij deelnemers persoonlijk ervaren hoe het is om in een moreel dilemma te staan.

Queen Blackburn en Bart van Gerven: De deurwaarder als brug naar hulp

Aansluitend presenteerden Queen Blackburn, Hoofd team vroegsignalering gemeente Den Haag en Bart van Gerven, Senior Projectmanager KBvG,  de resultaten van de pilot Ketenverwijzing. Een pilot waaraan Syncasso meewerkte en waarvan de uitkomsten direct aansloten bij de vragen die in de zaal leefden. Centrale vraag in het onderzoek: kan een persoonlijk gesprek aan de deur door de gerechtsdeurwaarder helpen om mensen met problematische schulden eerder in beeld te krijgen? De resultaten van 459 onderzochte huisbezoeken door zeven deurwaarderskantoren in zes gemeenten laten een voorzichtig positief beeld zien, met duidelijke aandachtspunten voor de praktijk.

Van de 459 huisbezoeken waarbij de voordeur werd geopend, leek in 190 gevallen schuldhulp zinvol. Van hen wilde 47% (90 personen) daadwerkelijk worden doorverwezen. 47 mensen daarvan kwamen op gesprek bij de gemeente. Dat is één op de vier mensen van wie werd ingeschat dat hulp nodig was. Alhoewel dat misschien een bescheiden aantal lijkt, leverde de pilot een belangrijk inzicht op: Bijna de helft van deze groep was namelijk nog niet bekend bij schuldhulpverlening. Daarmee blijkt de gerechtsdeurwaarder een waardevolle schakel in het bereiken van mensen die anders buiten beeld blijven.

Waarom haakt een deel toch af? Twee derde van de groep die niet wilde worden doorverwezen gaf aan de situatie zelf te willen oplossen. Schaamte, wantrouwen richting de overheid en een negatief beeld van schuldhulpverlening speelden ook een rol. Herkenbare drempels voor iedereen die zich bezighoudt met het bereiken van mensen met schulden.

De conclusie was helder: warm doorverwijzen werkt en sluit aan bij de rol die de gerechtsdeurwaarder steeds meer inneemt. Voor structurele inbedding zijn nog wel vervolgstappen nodig, zoals betere terugkoppeling vanuit gemeenten, een passende vergoeding en meer uniformiteit in de werkwijze.

Jona van Loenen: Voorkomen in plaats van herstellen

Tijdens het Jaarcongres Schuldenketen nam schrijver, finfluencer, econoom en ondernemer Jona van Loenen het publiek mee in een scherpe en energieke sessie over schulden, preventie en de menselijke maat. Met humor, scherpe observaties en herkenbare voorbeelden liet hij zien hoe belangrijk het is om verder te kijken dan alleen cijfers en regelingen.

Van Loenen trok de vergelijking van de schuldenketen naar de grote stadsbrand van Chicago in 1871. Volgens Van Loenen zijn we in Nederland vaak goed in het blussen van problemen zodra ze ontstaan, maar stellen we nog te weinig de vraag: hoe voorkomen we dat de brand überhaupt uitbreekt? Hoe richten we onze systemen zo in dat mensen eerder worden geholpen, voordat problemen groter worden?

Met concrete voorbeelden liet Van Loenen zien dat schulden zelden alleen over geld gaan. Ze raken gezondheid, gezinnen en de samenleving als geheel. Zijn boodschap bleef hangen: een effectieve schuldenaanpak begint niet bij het oplossen van de gevolgen, maar bij het eerder herkennen en voorkomen van problemen.

Nikki van Alem en Leendert Klokkenburg: Ontwikkelingen in de civiele invorderingsketen

Nikki van Alem en Leendert Klokkenburg namen het publiek mee in de laatste ontwikkelingen rondom de aanpak van civiele invordering en schulden. Zij lichtten toe hoe het kabinet werkt aan een effectievere en meer mensgerichte schuldenaanpak, met als uitgangspunt dat schulden moeten kunnen worden geïnd, maar dat onnodige escalatie en oplopende kosten zoveel mogelijk moeten worden voorkomen.

Centraal in hun presentatie stonden twee nieuwe beleidsontwikkelingen die voortkomen uit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek – Problematische Schulden. De eerste is het collectief afbetalingsplan. Een maatregel waarmee mensen met meerdere schulden via één gecoördineerde betalingsregeling hun schulden kunnen aflossen.

Syncasso en Purpose werkten daar eerder al een prototype voor een mogelijke invulling van uit, met de deurwaarder als mogelijke uitvoerder. Een collectief afbetalingsplan biedt debiteurklanten meer overzicht, voorkomt onrealistische betalingsafspraken en stimuleert schuldeisers om gezamenlijk naar een oplossing te zoeken.

Daarnaast gingen zij in op de voorgenomen zorgplicht voor gerechtsdeurwaarders. Gerechtsdeurwaarders krijgen hierbij een nadrukkelijkere rol in het signaleren van problematische schuldsituaties en het zoeken naar passende oplossingen. Ook wordt gewerkt aan een zogenoemde sociale ministerieplicht, waardoor deurwaarders in uitzonderlijke situaties kunnen afzien van verdere kostenverhogende invorderingsmaatregelen als deze geen toegevoegde waarde meer hebben.

Tijdens de aansluitende discussie werd uitgebreid stilgestaan bij de praktische uitwerking van beide maatregelen, waaronder de positie van schuldeisers, de bescherming van het bestaansminimum en de vraag hoe mensen met schulden beter ondersteund kunnen worden voordat hun situatie problematisch wordt.

Fishbowl-discussie: met elkaar in gesprek over de schuldenketen

Het congres werd afgesloten met een interactieve fishbowl-discussie met Peter van Dorst, Michaël Brouwer, Jamal Oulel en Ellen Hennekens. Vanuit de centrale kring gingen zij met elkaar én met de zaal in gesprek over de uitdagingen waar de sector voor staat. Dat zorgde al snel voor een open en levendige discussie, waarin deelnemers hun ervaringen, vragen en ideeën deelden. Juist de directe uitwisseling tussen de kring en de zaal maakte dit onderdeel waardevol.

De discussie maakte opnieuw duidelijk hoeveel kennis en betrokkenheid er binnen de schuldenketen aanwezig is. Daarmee was de fishbowl een passende afsluiting van een congresdag vol nieuwe inzichten en verbinding.

Door Petronella Stockmann, relatiemanager bij Syncasso en gespecialiseerd in het verbeteren van incassoprocessen door strategische samenwerking en datagedreven aanpak.

Steeds meer organisaties kijken kritisch naar de maatschappelijke impact van hun dienstverlening. Dat geldt ook voor incasso. Waar succes vroeger vooral werd afgemeten aan opbrengst, groeit tegenwoordig de behoefte om breder te kijken: lukt het om escalatie te voorkomen, betalingsafspraken haalbaar te maken en klanten perspectief te bieden op een duurzame oplossing? Voor mij is dat een belangrijke ontwikkeling. Een incassotraject is pas echt succesvol als het niet alleen resultaat oplevert, maar ook bijdraagt aan een oplossing dit past bij de situatie van de debiteurklant.

In mijn vorige blog stond centraal hoe structuur en KPI’s richting geven aan prestaties. Die gedachte vormt ook de basis van deze blog. Want als maatschappelijke impact onderdeel is van succesvol incasseren, dan moet die impact net zo goed meetbaar en bespreekbaar te zijn als het financiële resultaat.

Samen met een opdrachtgever in de zorgverzekeringsbranche ontwikkelden we daarom een rapportage met KPI’s voor sociaal incasseren. Deze rapportage geeft inzicht in de mate waarin dossiers minnelijk worden opgelost, betalingsregelingen worden nagekomen en passende vervolgstappen worden ingezet. Daarmee ontstaat een breder beeld van de kwaliteit en effectiviteit van het incassoproces.

Een belangrijke uitkomst is dat een groot deel van de dossiers minnelijk wordt afgerond. In veel gevallen wordt dus een oplossing bereikt zonder gerechtelijke stappen. Dat is een belangrijke graadmeter. Het laat zien dat het mogelijk is om samen met de debiteurklant tot een passende oplossing te komen en verdere escalatie zoveel mogelijk te voorkomen. Elke betalingsachterstand die minnelijk kan worden opgelost voorkomt extra druk en kosten en vergroot de kans op een duurzame oplossing.

Ook betalingsregelingen zijn een belangrijk onderdeel van de rapportage. Een regeling is immers pas succesvol als deze ook vol te houden is. Daarom kijken we niet alleen naar het aantal getroffen regelingen, maar vooral naar de mate waarin deze duurzaam worden nagekomen. Samen met de opdrachtgever onderzoeken we hoe we dit verder kunnen versterken.

Een duurzame oplossing kan verschillende vormen hebben. Soms is dat een haalbare betalingsregeling. In andere gevallen gaat het om het herstellen van betaalgedrag richting de opdrachtgever of om een passende doorverwijzing naar hulp, bijvoorbeeld via Geldfit of andere organisaties die zich richten op financiële gezondheid.

Die brede blik is belangrijk. Schulden brengen stress met zich mee en hebben direct invloed op het welzijn van klanten. Een passende oplossing kan zorgen voor meer rust, stabiliteit en grip op de financiële situatie. Daarmee gaat duurzaam incasseren verder dan het oplossen van een betalingsachterstand alleen.

De rapportage laat ook zien dat schuldhulpverlening één van de mogelijke routes is binnen het incassoproces, maar niet de enige. Juist daarom blijft het belangrijk om goed te kijken welke interventie past bij de situatie van de debiteurklant. Waar hulp nodig is, moeten drempels zo laag mogelijk zijn en moet de toegang tot ondersteuning worden vergroot.

Tegelijkertijd laat de praktijk zien dat niet ieder dossier direct kan worden opgelost. Ook wanneer een dossier verder doorloopt in het gerechtelijke of executieproces, blijft het belangrijk om oog te houden voor mogelijkheden om alsnog tot een passende oplossing te komen.

Wat deze aanpak laat zien, is dat maatschappelijke betrokkenheid niet abstract hoeft te blijven. Door KPI’s te gebruiken die inzicht geven in duurzaamheid, betaalgedrag en het voorkomen van escalatie, ontstaat een vollediger beeld van het incassoproces.

De kracht van duurzaam incasseren zit voor mij in de combinatie van:

• sturen op resultaat;
• zoeken naar een oplossing die vol te houden is;
• en inzicht creëren in maatschappelijke impact.

Niet alleen sturen op financiële uitkomsten, maar ook laten zien wat incasso betekent voor opdrachtgever én debiteurklant.

In alweer de 5e aflevering van de Syncasso podcast gaat onze CEO Michaël Brouwer in gesprek met Sadik Harchaoui, chef de mission van de Stichting Financieel Gezond Nederland, over schulden, armoede en financiële gezondheid. Ze bespreken waarom veel mensen nog steeds vastlopen in het systeem, waarom samenwerking zo belangrijk is en hoe publieke en private partijen samen meer impact kunnen maken. Een open en praktisch gesprek over sociaal incasseren, menselijk contact en het bieden van perspectief.

De Syncasso podcast: Relevant voor iedereen die zich bezighoudt met geld, gedrag en maatschappelijke vraagstukken.

Beluister nu op:

• Spotify
• YouTube
• Website

Door Pieter Bas Vermeulen, gerechtsdeurwaarder en Social Impact Manager bij Syncasso

De afgelopen weken heb ik een aantal routes gereden… Als gerechtsdeurwaarder kom ik bij mensen aan de deur wanneer openstaande schulden ondanks eerdere contactmomenten nog niet zijn opgelost. Meestal is er dan al een langer traject aan voorafgegaan met herinneringen, gesprekken en pogingen tot een betalingsregeling. Het bezoek aan de deur is daar een onderdeel van.

Soms rijd ik dan door een wijk en herken ik de adressen. Niet omdat ik er vaak kom, maar omdat bepaalde voordeuren zich in mijn geheugen hebben genesteld. Een trapportiek waar ik een gesprek voerde over openstaande rekeningen, betalingsregelingen en mogelijke hulp. En nu sta ik er jaren later opnieuw.

Dat moment van herkenning raakt me altijd. Omdat het laat zien hoe hardnekkig schuldenproblematiek kan zijn. Ondanks alle inspanningen die we leveren, van vroegsignalering tot sociale incasso en intensieve samenwerking met ketenpartners, zie ik dat de stap naar hulp niet altijd gezet wordt. Of dat die stap wel is gezet, maar niet vastgehouden.

Niet onwil, maar overbelasting

Het is te makkelijk om dit te interpreteren als onwil. Een brief blijft dicht. Een afspraak wordt niet nagekomen. Een regeling niet afgerond. Maar wat ik aan de deur zie, past niet altijd in een eenvoudig frame. Ik zie angst en schaamte. Ik zie mensen die afspraken missen omdat hun mentale ruimte wordt opgeslokt door stress en overleven. En ik zie mensen die wél willen meewerken, maar vastlopen in een systeem dat meer vraagt dan ze op dat moment kunnen organiseren.

Wat de gedragswetenschap ons leert

In het werk binnen de schuldenproblematiek en gedragswetenschap, onder meer van onderzoekers zoals Nadja Jungmann, wordt steeds duidelijker dat schulden niet alleen een financieel of administratief vraagstuk zijn. Ze zijn ook gedragsmatig, psychologisch en contextueel. Niet iedereen met betalingsproblemen komt in problematische schulden terecht. En niet iedereen met problematische schulden volgt hetzelfde patroon. Dat maakt het complexer — maar ook belangrijker om verder te kijken dan procedures alleen.

Wat ik aan de deur zie gebeuren

Als ik terugkom op adressen waar ik eerder ben geweest, zie ik hoe mensen vast zijn gelopen in patronen die ze zelf niet kunnen doorbreken.

• Vermijding omdat het te veel is
• Uitstel omdat overzicht ontbreekt
• Afhaken omdat het traject te zwaar voelt

De vraag is dan niet alleen of mensen geholpen wíllen worden, maar ook of ze op dat moment in staat zijn om hulp vast te houden.

Wat dit laat zien in onze praktijk

Processen, vroegsignalering en sociale incasso spelen allemaal een rol in hoe schulden breed worden aangepakt. Tegelijkertijd zie je aan de deur dat het resultaat daarvan per situatie verschilt. Niet iedereen reageert hetzelfde op contactmomenten of aangeboden regelingen en hulp. In sommige gevallen is er sprake van langdurige problematiek waarin eerdere stappen geen blijvend effect hebben gehad.

Dat maakt zichtbaar dat resultaat niet per se afhangt van procedures en afspraken, maar ook in de manier waarop mensen in de praktijk met hun situatie omgaan. Hoe helpen we deze mensen op de lange termijn echt en… willen ze wel geholpen worden?

Terug naar de voordeur

Elke keer dat ik een bekend adres zie, word ik eraan herinnerd dat betaalachterstanden niet alleen gaan over cijfers, maar over levens. Over overwegingen, angsten, copingmechanismen en  overlevingsstrategieën.

De vraag die voor mij blijft hangen is: welke nieuwe inzichten kunnen ons helpen om dezelfde deuren in de toekomst minder vaak opnieuw te hoeven bezoeken? Op het aankomende Jaarcongres Schuldenketen in Utrecht gaat prof. dr. Nadja Jungmann hier verder op in, met aandacht voor de grenzen aan het effect van begeleiding en de rol van onderliggende factoren in schuldenproblematiek.

Wat als de deurwaarder niet alleen komt innen, maar bij mensen met problematische schulden ook kan helpen de weg naar schuldhulpverlening te openen? Dat is precies de gedachte achter de pilot ketensignalering, die in 2025 startte in zes gemeenten. Projectleider Bart van Gerven vertelt wat er tot nu toe is geleerd.

De aanleiding voor de pilot lag in de aangenomen motie Palland in de Tweede Kamer waarin een bredere rol voor gerechtsdeurwaarders werd bepleit. “Kunnen jullie daar iets voor verzinnen?” was de vraag die bij de KBvG belandde. Samen met de VNG werd een pilot opgezet. Verschillende grote en kleinere Gemeenten en deurwaarderskantoren deden mee.

Wat Bart meteen opviel: ondanks decennia van naast elkaar werken, kennen deze werelden elkaar eigenlijk nog niet goed. “Mensen die al lang in de schuldhulpverlening werken, hadden niet een duidelijk beeld van wat een deurwaarder doet. En andersom ook.” De sessies waarin beide partijen bij elkaar kwamen, bleken waardevol op zichzelf al.

Een belangrijk onderdeel van de pilot is het zogeheten ‘professional judgement’ van de deurwaarder. Aan de deur beoordeelt die niet alleen de schuld waarvoor hij komt, maar ook de bredere situatie. Zijn er meer schulden? Kan iemand dit zelf oplossen? En als de deurwaarder denkt dat hulp nodig is, vraagt hij of hij mag doorverwijzen naar de gemeente. “De pilot liet zien dat mensen vaker openstaan voor een gesprek over hulp dan vooraf soms werd verwacht.”

Uit het bijbehorende onderzoeksrapport van Hogeschool Utrecht, dat vandaag verschijnt, blijkt dat bijna 50% van de mensen bij wie de deurwaarder inschat dat hulp nodig is, toestemming geeft voor doorverwijzing. En van die groep belandt de helft ook daadwerkelijk bij de schuldhulpverlening. “Dat is hartstikke mooi,” zegt Bart.

Toch zijn er ook verbeterpunten voor als de aanpak opgeschaald wordt. De terugkoppeling vanuit de gemeente naar de deurwaarder ontbreekt nog vaak. En gemeenten worstelen met de vraag hoe ze signalen van deurwaarders snel genoeg kunnen oppakken naast al het andere werk. ” Mensen die via een gerechtsdeurwaarder worden verwezen, bevinden zich vaak in een situatie waarin snelle ondersteuning belangrijk is.”

Op 18 juni spreekt Bart over de resultaten van de pilot tijdens het Jaarcongres Schuldenketen. Nieuwsgierig? Meld je hier aan: www.schuldenketencongres.nl

Queen Blackburn werkt al 18 jaar voor de Gemeente Den Haag en leidt als teammanager een team van 16 fte dat zich fulltime inzet voor vroegsignalering. Ze weet als geen ander hoe complex de schuldenketen in de praktijk is en waar het mis kan gaan. “Uniformiteit, dat is wat ik mis,” zegt Queen. “Beleid en regels worden door iedereen in de keten op een compleet andere manier uitgelegd en toegepast. Of je het nu hebt over gemeenten, deurwaarders of vaste lastenpartners: we gaan allemaal uit van een ander startpunt. Terwijl we naar hetzelfde einddoel werken. Er zijn consulenten die zo sociaal zijn, dat ze een dossier te lang bij zich houden. De intentie is goed, maar het werkt het proces tegen.”

Op 18 juni spreekt Queen samen met Bart van Gerven (KBvG) over de pilot Ketensignalering. Want wat gebeurt er als deurwaarders en gemeenten eerder samenwerken? Queen ziet het als een opeenvolgend traject: hoe eerder gesignaleerd wordt, hoe lichter de zaak die uiteindelijk bij een deurwaarder terechtkomt. Of misschien helemaal niet “Ik hoop dat mensen meer inzicht krijgen in wat vroegsignalering is en wat het kan betekenen. En dat ze zien dat dit soort experimenten ertoe doen — voor inwoners die hulp nodig hebben, maar ook voor een keten die beter kan samenwerken.” Ze ziet veelbelovende ontwikkelingen bij andere gemeenten. In Amsterdam en Utrecht worden vrijwilligers en ervaringsdeskundigen ingezet om laagdrempelig contact te leggen met inwoners.

Het jaarcongres Schuldenketen is voor Queen speciaal. De hele keten zit in de zaal: gemeenten, incassobureaus, deurwaarders, vaste lastenpartners. “Ik hoop dat ik mensen iets mee kan geven,” zegt ze. “Meer inzicht in wat vroegsignalering kan betekenen. Want hoe beter we samenwerken, hoe eerder we iemand kunnen helpen.”

📅 Donderdag 18 juni | 12:00–12:30 uur | Jaarcongres Schuldenketen, Utrecht