Nieuws

Sociale zorg en rechtsgelijkheid — praktijk en verantwoordelijkheid rond schulden

Datum: Donderdag 18 juni
Locatie: Munthuys Utrecht

Grenzen aan effect

De schuldenketen is volop in beweging. In de afgelopen jaren zijn verschillende veranderingen doorgevoerd om mensen met schulden beter te beschermen en om zorgvuldiger om te gaan met incassotrajecten. Tegelijkertijd worden  steeds hogere eisen gesteld aan de manier waarop schuldeisers hun recht op terugbetaling uitoefenen en hoe schulden worden geïnd.  Toch laten de cijfers zien dat de resultaten nog beperkt zijn: het totale bedrag aan openstaande schulden neemt nog steeds toe, slechts een beperkt aantal mensen met problematische schulden wordt bereikt door schuldhulpverlening, en een aanzienlijk deel van degenen die hulp krijgen, raakt binnen een jaar opnieuw in de schulden.

Schulden zijn niet voor iedereen hetzelfde: impact van persoonlijkheids-
kenmerken

Willen we echt vooruitgang boeken, dan moeten we verder kijken dan uitbreiding van het hulpaanbod. Het huidige beleid rond schulden is vooral gebaseerd op omstandigheden zoals inkomen, pech en ingrijpende gebeurtenissen. Onderzoek, zowel in Nederland als internationaal, laat echter zien dat ook persoonlijkheidskenmerken een belangrijke rol spelen bij het ontstaan en voortbestaan van betalingsproblemen. Factoren zoals zelfcontrole, structuur en stressbestendigheid beïnvloeden of mensen rekeningen openen, overzicht houden, hulp zoeken en afspraken nakomen.

Op zoek naar balans in het duurzaam oplossen van schulden

Daarmee hangen schulden niet alleen samen met geld, maar ook met gedrag en de mate waarin iemand kan omgaan met een complexe financiële omgeving. Wanneer deze verschillen buiten beeld blijven, ontstaat een aanpak die niet volledig aansluit op de praktijk. Dat roept de vraag op of het huidige evenwicht tussen crediteur, debiteur en overheid nog toereikend is en waar de grenzen van het systeem liggen. Hierover gaan we tijdens het congres met elkaar in gesprek.

Nieuwe kijk op incasso: beweging naar de voorkant

Tijdens het congres bespreken we natuurlijk ook de actuele ontwikkelingen bij overheid, schuldeisers, incasso en financiële hulpverlening in de aanpak en preventie van schulden en met name de samenwerking tussen ketenpartners hierbij. Zo staan we stil bij de eerste resultaten van de pilot Ketensignalering, waarin deurwaarders en gemeenten samenwerken in de vroegsignalering van schulden. De pilot loopt vooruit op een wettelijke zorgplicht, die de positie moet verstevigen van de gerechtsdeurwaarder als signaalpartner binnen de schuldenketen.

Jaarcongres 2026: samen nadenken over gedrag en beleid

Op het jaarcongres gaan onderzoekers, beleidsmakers, schuldhulpverleners en professionals in het veld met elkaar in gesprek over andere gesprekken, realistische verwachtingen, nauwere samenwerking en een scherpere blik op wat echt werkt. Prof. dr. Nadja Jungmann gaat als keynote spreker in op wat deze inzichten vragen van beleid en praktijk.